Nöbetçi Eczaneler
Tarım ve Orman Bakanlığı, küresel gübre piyasasında yaşanan dalgalanmalar ve tedarik riskleri nedeniyle yeni bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Bakanlık tarafından 81 il valiliğine gönderilen genelge ile yaklaşık 10 yıldır tarımda kullanımı yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin yeniden kullanımına izin verildi.
Son dönemde Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğine ilişkin yaşanan belirsizlikler, uluslararası gübre ticaretinde fiyat artışına yol açtı. Bu gelişmeler üzerine Türkiye’de üreticilerin gübreye erişimini kolaylaştırmak amacıyla bir dizi önlem devreye alındı.
Tedarik İçin Yeni Adımlar
Bakanlık, gübre arzında sorun yaşanmaması için farklı kaynaklardan tedarik seçeneklerini değerlendirmeye başladı. Bu kapsamda ilk olarak alternatif ülkelerden daha uygun maliyetle üre gübresi temin edilmesini sağlamak amacıyla yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra indirildi.
Ardından amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak ürünlerin yurt içinde kullanılmasına yönelik düzenleme yapıldı. Ayrıca gübre ve gübre hammaddesi bakımından güçlü üretim kapasitesine sahip ülkelerle tedarik görüşmeleri de devam ediyor.
2016’daki Yasak Güvenlik Gerekçesiyle Getirilmişti
Türkiye’de nitrat içerikli bazı gübrelerin satış ve sevkiyatı 8 Haziran 2016 tarihinde durdurulmuştu. Kararın gerekçesi, bu ürünlerin el yapımı patlayıcıların üretiminde kullanılmasının önüne geçilmesiydi.
Yasak kapsamında yüzde 33 amonyum nitrat, yüzde 26 kalsiyum amonyum nitrat, potasyum nitrat ve sodyum nitrat gibi nitrat bazlı gübrelerin tarımsal kullanımı da sınırlandırılmıştı.
Yerli Kapasite Kullanılacak
Yeni düzenleme ile özellikle kuru tarım koşullarında kullanılan ve bitkilerin kısa ve uzun vadeli azot ihtiyacını karşılayabilen amonyum nitrat gübresinin yeniden üreticiye sunulması hedefleniyor. Böylece Türkiye’deki mevcut üretim kapasitesinin daha etkin kullanılması ve çiftçilerin daha uygun maliyetle gübreye ulaşabilmesi amaçlanıyor.
Satış ve Sevkiyat Takip Altında
Genelgeye göre amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyat işlemleri 30 Mayıs tarihine kadar gerçekleştirilecek. Tüm dağıtım süreci Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden kayıt altına alınacak.
Üretici ve ithalatçı firmaların dağıtıcılara yaptığı sevkiyatlar sistem üzerinden izlenecek. Dağıtıcıların stok kabul işlemlerini tamamlamadan çiftçilere satış yapmasına izin verilmeyecek.
ÇKS Kaydı Olmayan Çiftçiye Satış Yapılmayacak
Amonyum nitrat gübresinin satışında Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verileri esas alınacak. Çiftçilerin alabileceği gübre miktarı, kayıtlı arazi büyüklüğü ve ürün deseni dikkate alınarak belirlenecek.
ÇKS kaydı bulunmayan veya sistemde hak edişi olmayan üreticilere gübre satışı yapılmayacak. Satış işlemleri sırasında stok çıkışları da anlık olarak sisteme işlenecek.
Denetimler Sıkılaştırılacak
İl ve ilçe düzeyinde faaliyet gösteren el yapımı patlayıcı komisyonları, gübre dağıtıcılarını düzenli olarak denetleyecek. Kurallara aykırı hareket eden işletmeler hakkında Nitrat Azotu İçeren Kimyevi Gübrelerin Satışı, Nakli ve Stok Bildiriminin Kontrolüne Dair Tebliğ kapsamında yasal işlem başlatılacak ve Cumhuriyet savcılıklarına bildirim yapılacak.