Nöbetçi Eczaneler
İran merkezli artan bölgesel çatışmalar, Türkiye’nin en stratejik pazarlarından biri olan Orta Doğu’ya yönelik gıda sevkiyatlarını durma noktasına getirdi. Lojistik maliyetlerdeki keskin artış ve güvenlik riskleri, hububattan süt ürünlerine kadar geniş bir yelpazede ihracat kaybı endişesi yaratıyor.
Hububat İhracatında %10’luk Daralma Beklentisi
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre Orta Doğu pazarı Türkiye’nin toplam hububat ihracatının %32,6’sını sırtlıyor. İran’ın Türkiye için en büyük 10 pazar arasında yer alması, bölgedeki istikrarsızlığın etkilerini doğrudan ticarete yansıtıyor.
TİM Sektör Kurulu Başkanı Ahmet Tiryakioğlu, çatışmaların devam etmesi durumunda navlun ve sigorta maliyetlerinin yükseleceğine tahsilat süreçlerinin ise sekteye uğrayacağına dikkat çekti. Yapılan projeksiyonlara göre bölge pazarında yaşanacak olası bir %10’luk daralma, sadece hububat grubunda yaklaşık 400 milyon dolarlık bir ihracat kaybı anlamına geliyor.
“Çatışma Ek Ücreti” Dönemi Başladı
Ticaret hatlarındaki güvenlik riskleri, lojistik operasyonlarını doğrudan etkiliyor. Güneydoğu Anadolu Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, deniz taşımacılığı şirketlerinin maliyet artışlarını dengelemek adına “Emergency Conflict Surcharge” (Acil Durum Çatışma Ek Ücreti) uygulamasına geçtiğini duyurdu.
Özellikle birim değeri düşük olan un gibi ürünlerde, navlun fiyatlarındaki bu tip artışların rekabet gücünü zayıflattığı vurgulanıyor. IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy ise petrol fiyatlarındaki yükselişin; mazot, gübre ve enerji kanalıyla üretim maliyetlerini tetikleyerek küresel gıda enflasyonunu artırabileceği uyarısında bulundu.
Süt ve Beyaz Et Sektörü Alarm Veriyor
Risk sadece hububatla sınırlı değil; süt ve süt ürünleri ile beyaz et sektörü de kritik bir virajda. Ambalajlı Süt ve Süt Ürünleri Sanayicileri Derneği (ASÜD) Başkanı Harun Çallı, Türkiye’nin bu alandaki ihracatının üçte birinin Irak, Suudi Arabistan, BAE ve Kuveyt hattında gerçekleştiğini belirtti.
Geciken sevkiyat süreleri ve artan sigorta primleri, Türk ihracatçısını yeni stratejiler geliştirmeye zorluyor. Uzmanlar, krizin derinleşmesi halinde temel gıda ürünlerinin bölgedeki pazar payının kalıcı zarar görebileceğinden endişe ediyor.